به گزارش شبکه علمی ثریا به نقل از خبرگزاری فارس، در پی انتشار خبر «جشنواره خوارزمی وجهه پژوهش را تخریب می‌کند/ هزینه 100 میلیونی خانواده‌ها برای نخبه کردن فرزندان» در این خبرگزاری، مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان و دانش‌پژوهان جوان وزارت آموزش و پرورش توضیحاتی را ارائه کرده است:

1- جشنواره جوان خوارزمی، یکی از معتبرترین جشنواره‌های علمی کشور در سطح ملی است که بخش دانش‌آموزی آن با 10 سال فعالیت در جشنواره بین‌المللی خوارزمی و 19 سال فعالیت همراه با بخش دانشجویی و آزاد، دارای قدمت 29 ساله است.

2- براساس یک تحقیق میدانی که توسط دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی در سال 1391 با ارائه پرسشنامه و انجام مصاحبه با شرکت‌کنندگان و عوامل علمی و اجرایی سراسر کشور انجام شده است، جشنواره جوان خوارزمی به عنوان عاملی مؤثر در پرورش و رشد خلاقیت و نوآوری شناخته شده است، که اصل تحقیق فوق، در ستاد جشنواره و دانشگاه مذکور موجود است.3- مدیر پژوهش‌سراهای شهر تهران با طرح موضوعاتی چون «کاهش شرکت‌کنندگان در جشنواره جوان خوارزمی، عدم حمایت مالی از پژوهش‌سراهای دانش‌آموزی، عدم توجه به پژوهش‌ در نظام آموزش و پرورش، عدم شایسته‌سالاری، نهادینه نشدن پژوهش‌محوری در کشور، اولویت کنکور بر پژوهش نزد مسئولان واحدهای آموزشی» استدلال نموده است که جشنواره جوان خوارزمی موجب تنفر دانش‌آموزان از پژوهش شده است. در کدام پژوهش علمی، این‌چنین نتیجه‌گیری و استدلال می‌کنند؟! چگونه می‌شود با توجه به دلایل مذکور، موجبات تنفر دانش‌آموزان از پژوهش را از جشنواره جوان خوارزمی استنباط نمود؟! مستند ایشان در بیان این نظر چیست؟!

4- مدیر پژوهش‌سراهای شهر تهران از کاهش شرکت‌کنندگان در سال‌های اخیر خبر داده است. در این سال‌ها وی مسئولیت مدیریت پژوهش‌سراها و دبیری جشنواره جوان خوارزمی شهر تهران را برعهده داشته است. بنابراین، اولاً طرح مسئله تنفر دانش‌‌آموزان از پژوهش در دیگر استان‌ها، بدون انجام تحقیق میدانی در سطح کشور و بدون دریافت نظرات مسئولان و عوامل علمی و اجرایی و شرکت‌کنندگان استان‌ها و فقط با اتکا بر اطلاعات شهر تهران، علمی، صحیح و منطقی نیست.

ثانیاً، اگر این اتفاق در سال‌های اخیر در شهر تهران رخ داده است، بخشی از مسئولیت امر متوجه نامبرده، به عنوان متولی امر است، و به عنوان مدیر پژوهش‌سراهای دانش‌آموزی و دبیر وقت جشنواره جوان خوارزمی شهر تهران باید پاسخگو باشد زیرا قبل از ایشان شاهد چنین وضعیتی (البته به زعم ایشان) در شهر تهران نبودیم و در دیگر استان‌ها هم نظری از سوی مسئولان آموزش و پرورش یا جشنواره جوان خوارزمی یا دیگر افراد صاحب‌نظر، مبنی بر نقش جشنواره در تنفر دانش‌آموزان نسبت به پژوهش ارائه نشده است.

5- کاهش تعداد شرکت‌کنندگان در جشنواره جوان خوارزمی،‌ علل متعددی دارد که یکی از عوامل اصلی آن، حذف یک پایه از پایه‌های متوسط دوم، با توجه به تغییر نظام آموزشی کشور است. ضمن اینکه کاهش تعداد شرکت‌کنندگان در جشنواره که خود متأثر از عوامل دیگر است، نمی‌تواند به معنای آن باشد که جشنواره جوان خوارزمی موجب تنفر دانش‌آموزان از پژوهش شده است.

6- مدیر پژوهش‌سراهای شهر تهران اظهار داشت «رویه فعلی جشنواره خوارزمی به نخبه‌پروری منجر نمی‌شود» و این در حالیست که هیچ‌یک از اهداف ده‌گانه جشنواره اشاره‌ای به نخبه‌پروری ندارد و هدف جشنواره، «نخبه‌پروری» نیست. هدف جشنواره فراهم آوردن زمینه‌های مناسب برای ایجاد، پرورش، رشد و شکوفایی استعدادها و خلاقیت‌ها، توسعه و تعمیق روحیه پژوهش و نوآوری و ارج‌نهادن به دستاوردهای علمی و فنی دانش‌آموزان و هنرجویان و سایر مواردی است که در شیوه‌نامه و آیین‌نامه به آن اشاره شده است.

7- نامبرده بیان کرد: «... با تبلیغات گسترده، موفقیت در جشنواره را ورود بدون کنکور در دانشگاه اعلام کردند». در هیچ بخشنامه و آیین‌نامه‌ای چنین موضوعی قید نشده و حتی در آیین‌نامه اجرایی جشنواره با عنوان برجسته به شرح زیر تأکید شده است:

*تذکر مهم:

با عنایت به اینکه جشنواره جوان خوارزمی، عرصه رقابت علمی و پژوهشی بین پژوهشگران، مبتکران و مخترعان جوان کشور است، بنابراین، انتخاب جشنواره به جای کنکور، برای ورود به دانشگاه، گزینه مناسبی نیست. در نتیجه، به دانش‌آموزان تأکید گردد که از انتخاب جشنواره به جای کنکور، برای ورود به دانشگاه خودداری کنند.

8- وی بیان داشت: «برخی گزار‌ش‌ها از هزینه صد میلیون تومانی حکایت دارد». ستاد جشنواره جوان خوارزمی در تمام اطلاع‌رسانی‌های خود در رسانه‌های گروهی، کارگاه‌ها، جلسات و بخشنامه ها اعلام نموده است که با توجه به ضرورت پیاده‌سازی طرح، براساس هزینه‌ها، امکانات، محدودیت‌ها و فرصت‌ها نسبت به طراحی پروژه اقدام شود.هزینه کدام طرح برگزیده، یکصد میلیون تومان است؟! با نگاهی به طرح‌های برگزیده مشاهده خواهید کرد بسیاری از طرح‌ها کمتر از یکصد هزار تومان هزینه کرده‌‌اند.

9- جای تعجب است که وی ثبات در مدیریت و گروه‌های علمی و اجرایی را یک اشکال و موجب اعتراض دانسته است! ثبات در مدیریت و جایگاه‌های علمی موجب پیشبرد برنامه‌هاست. امری که در برنامه‌های علمی و کارشناسی درازمدت باید لحاظ شود.

تغییر باید براساس نیاز و ضرورت و در جهت بهبود و توسعه باید باشد و هر تغییری، توسعه نیست. ضمن آنکه اگر نگاهی به گروه‌های داوری مرحله کشوری در سال‌های اخیر داشته باشید، تغییر 25 تا 30 درصدی را مشاهده خواهید کرد. از سوی دیگر، با توجه به نظرات ارائه شده از سوی مسئولان، اساتید راهنما و طراحان در شهر تهران، تغییر کلی داوران در دوره مسئولیت ایشان و تعیین داوران از یک مرکز خاص، موجب نارضایتی بسیاری از افراد شده است.

10- مدیر پژوهش‌سراهای شهر تهران بیان داشت «به دانش‌آموزان توضیحی پیرامون رد اثر نمی‌‌دهند»؛ اگر نگاهی به شیوه‌نامه و فرایند اجرایی بخش دانش‌آموزی جشنواره جوان خوارزمی در آموزش و پرورش داشته باشیم، مشاهده خواهیم کرد که پس از هر داوری، به طور رسمی، مرحله تجدیدنظر وجود دارد و درخواست تجدیدنظر افراد بررسی و پاسخ مکتوب داده خواهد شد که نتایج مثبت آن در دوره‌های اخیر مشخص و مشهود است. در ضمن، برای همه طراح‌ها کارنامه‌ علمی صادر می‌شود.

11- مدیر پژوهش‌سراهای شهر تهران، «تقدیر از 32 نفر از 7500 شرکت‌کننده در سال گذشته را موجب تخریب وجهه جشنواره می‌داند»؛ اولاً از 32 نفر تقدیر نشده، بلکه 33 طرح مربوط به 47 نفر از دانش‌آموزان مورد تقدیر قرار گرفته است. در کل کشور هم تعداد طرح‌ها، 7420 طرح بوده است که بیش از 11000 دانش‌آموز در آنها مشارکت داشته‌اند که پس از داوری استانی، تعداد 894 طرح به مرحله کشوری راه یافتند. از این تعداد نیز 229 طرح که بیش از 350 دانش‌آموز را در برمی‌گیرد، توسط ستاد جشنواره مورد تقدیر قرار گرفتند. به عبارت دیگر از یک چهارم طرح‌های راه یافته به مرحله کشوری تقدیر شده است. ضمن آنکه مابقی طرح‌ها در سطح استان مورد تقدیر و تشویق قرار می‌گیرند.

12- وی از «استیلای بی‌چون و چرای وزارت علوم، تحقیقات و فناوری بر وزارت آموزش و پرورش در این جشنواره» سخن گفت. در حالی که وزارت آموزش و پرورش در اجرای جشنواره، از تدوین شیوه‌نامه و ثبت‌نام تا تحویل طرح‌های منتخب به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری کاملاً مستقل است و مقایسه فرایند اجرای جشنواره در دو وزارتخانه، مؤید این موضوع است. همچنین، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری نیز در اجرای بخش داوری خود مستقل است.

13- وقتی یک فعالیت علمی با قدمت 29 ساله در تمام استان‌های کشور و در «وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران» و «وزارت آموزش و پرورش - مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان و دانش‌پژوهان جوان» اجرا می‌شود؛ طرح چنین مباحث، نیازمند آن است که برای اطمینان از صحت و دقت آن با عوامل علمی و اجرایی سایر استان‌ها، ستاد جشنواره در وزارتخانه‌های مذکور و نیز شرکت‌کنندگان در جشنواره در تعدادی از استان‌های کشور، مصاحبه‌های تخصصی انجام می‌شد.

14- بدیهی است طرح چنین مباحث غیر علمی در رسانه‌های جمعی می‌تواند موجبات دلسردی و تضعیف روحیه دانش‌آموزان علاقه‌مند به پژوهش و ایجاد نگرش منفی نسبت به فعالیت‌های پژوهشی در میهن اسلامی (البته نه تنفر) در برخی از دانش‌آموزان و آینده‌سازان میهن اسلامی شود.

15- ستاد جشنواره جوان خوارزمی بر این باور است که جشنواره نیازمند آسیب‌شناسی علمی و پژوهشی است. به همین دلیل در سال 1391 از دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی خواسته است تا پژوهشگران علوم انسانی آن دانشگاه به طور مستقل، جشنواره جوان خوارزمی را مورد بررسی و آسیب‌شناسی قرار دهند و اکنون نیز از دستاوردها و نتایج پژوهش‌های علمی و پایان‌نامه‌های دانشگاهی در این زمینه استقبال می‌کند.

بنا بر این گزارش، مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان به رغم نامه‌های متعدد خبرگزاری فارس به مرکز اطلاع‌رسانی و روابط عمومی وزارت آموزش و پرورش برای مصاحبه، تاکنون با هیچ مصاحبه‌ای موافقت نکرده است.